کتاب «واگرایی بزرگ» نوشته کنت پومرانز یک نگاه تازه به این سوال معروف دارد که چرا اروپا زودتر از چین وارد مسیر انقلاب صنعتی و اقتصاد مدرن شد. پومرانز می گوید تا قبل از صنعتی شدن، بعضی مناطق پیشرفته چین مثل دلتای یانگ تسه از نظر سطح زندگی، کشاورزی و بازار خیلی هم از اروپای غربی عقب تر نبودند. یعنی داستان برتری ذاتی غرب آن قدرها هم بدیهی نیست و دنیا در دوره پیشاصنعتی متعادل تر از چیزی بوده که معمولا تعریف می شود.
نکته اصلی کتاب این است که شکاف بزرگ بین اروپا و شرق آسیا بیشتر از هر چیز به دو عامل بیرونی ربط داشته: زغال سنگ در دسترس و ارزان (به خصوص برای بریتانیا) و امکان استفاده از منابع و زمین های قاره آمریکا از راه استعمار و تجارت. اروپا با این دو امتیاز توانست از محدودیت زمین و فشارهای محیط زیستی رد شود، اما چین با وجود بازار گسترده و جمعیت زیاد، در بسیاری جاها به انرژی مشابه نزدیک مراکز تولیدش دسترسی نداشت و همین تفاوت های جغرافیایی و تجاری کم کم مسیرها را از هم جدا کرد. «واگرایی بزرگ» با ترکیب تاریخ، اقتصاد، جغرافیا و محیط زیست نشان می دهد توسعه فقط یک مسیر قطعی نداشته و اگر شرایط منابع و تجارت کمی فرق می کرد، شاید نتیجه تاریخ هم جور دیگری رقم می خورد.
| تعداد برگ |
664 |
|---|---|
| سال انتشار شمسی |
1401 |
| سال انتشار میلادی |
2000 |
| نوع جلد |
شومیز |
| شابک |
978-6006069838 |
| قطع |
رقعی |
| نویسنده | |
| مترجم |
نظرات